दोन्हीसभागृहांत ‘विरोधी पक्षनेते’ पदे रिक्त; हिवाळी अधिवेशनाच्या आधी सरकार–विरोधक आमनेसामने

नागपूर: हिवाळी अधिवेशनाच्या पूर्वसंध्येला सरकार आणि विरोधकांमध्ये नवीन वाद निर्माण झाला आहे. विरोधी पक्षांचा आरोप आहे की सरकारने दोन्ही सभागृहांमध्ये विरोधी पक्षनेते पदे “जाणीवपूर्वक आणि रणनीतीपूर्वक” रिक्त ठेवली आहेत. या निषेधार्थ विरोधकांनी मुख्यमंत्र्यांनी आयोजित केलेला पारंपरिक चहापान कार्यक्रम बहिष्कृत केला आणि हे “संवैधानिक परंपरांचा अवमान” असल्याचे म्हटले.

काँग्रेस नेते विजय वडेट्टीवार म्हणाले की, राज्यात कधीही अशी परिस्थिती नव्हती की दोन्ही सभागृहं एकाचवेळी विरोधी पक्षनेते नसताना चालतात. “पूर्वी विरोधकांची संख्या कमी असली तरी हे पद कधीही रिक्त ठेवण्यात आले नाही. आज सरकार विरोधकांना घाबरते — म्हणूनच दोन्ही पदे रिक्त आहेत,” असे त्यांनी सांगितले.

वडेट्टीवार म्हणाले की विरोधी पक्षनेते नसल्याने विधानप्रक्रियेमधील आवश्यक नियंत्रण आणि शिस्त कमी होते. “सरकारला प्रश्नांपासून दूर राहायचे आहे. विरोधी पक्षनेते नसल्यास निविदा, निधीवाटप किंवा कामातील विलंब यावर कोणीही सरकारला जबाबदार धरू शकत नाही. हे लोकशाहीला धरून नाही,” असे ते म्हणाले.

    शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) नेते भास्कर जाधव म्हणाले की चहापानाचे आमंत्रणच सरकारच्या दुटप्पी धोरणाकडे लक्ष वेधते.

“मुख्यमंत्री आम्हाला परंपरा जपण्याचे आवाहन करतात, पण त्याच सरकारला संवैधानिक विरोधी पक्षनेते पद मान्य करायचे नाही. हा विरोधाभास कसा योग्य ठरू शकतो?” असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला.

जाधव म्हणाले की त्यांनी औपचारिकरित्या विधानसभा सचिवालयाकडे सरकारने सांगितलेली ‘10% संख्याबळाची अट’ तपासून पाहण्याची मागणी केली होती. “ती अट पूर्णपणे चुकीची आहे. आम्हाला लेखी कळविण्यात आले की संविधानात किंवा नियमांमध्ये अशी कोणतीही अट नाही. विरोधी पक्षनेते हे सर्वात मोठ्या विरोधी पक्षातूनच नेमले जातात,” असे त्यांनी स्पष्ट केले.

त्यांच्या मते सरकार LoP पद भरण्यास तयार नाही कारण त्यांना छाननीची भीती आहे. “सरकारकडे बहुमत आहे, पण आरोपांची संख्या देखील मोठी आहे — भ्रष्टाचार, कंत्राटातील अनियमितता, अंतर्गत वाद. विरोधी पक्षनेते असतील तर हे मुद्दे सभागृहात उघड होतील,” असे जाधव म्हणाले.

परिषद सभापती राम शिंदे यांनी “योग्य वेळी निर्णय घेतला जाईल,” असे सांगितले. विरोधकांनी हा प्रतिसाद टाळाटाळ करणारा आणि अस्पष्ट असल्याचे म्हटले. त्यांच्या मते दोन्ही विरोधी पक्षनेते पदे एकाचवेळी रिक्त ठेवणे हे राज्याच्या इतिहासात कधीच झाले नव्हते.

विरोधकांचे म्हणणे आहे की विरोधी पक्षनेते नसल्याने विधायी चर्चा कमकुवत होते, विशेषतः अशा अल्पकालीन हिवाळी अधिवेशनात. “विदर्भातील गंभीर समस्या — शेतकरी आत्महत्या, पिकांचे नुकसान, सिंचन प्रकल्प — यांवर संरचित चर्चा व्हावी तर विरोधी पक्षनेते असणे आवश्यक आहे,” असे वडेट्टीवार म्हणाले.

विरोधकांनी स्पष्ट केले की विरोधी पक्षनेते पदे भरली जाईपर्यंत ते हा मुद्दा सभागृहात जोरदारपणे उपस्थित ठेवणार आहेत. “विरोधाशिवाय लोकशाही चालू शकत नाही,” असा इशारा जाधव यांनी दिला.